An amince da shirin ne yayin taron Majalisar Tattalin Arziki ta Ƙasa (NEC), wanda Mataimakin Shugaban Ƙasa, Kashim Shettima, ya jagoranta a ranar 22 ga Oktoba, 2026.
Shirin, wanda Ministan Kuɗi, Taiwo Oyedele, ya gabatar, ya mayar da hankali kan rage farashin kayayyaki, musamman abinci, ƙarfafa zuba jari da kuma gaggauta kammala muhimman ayyukan raya ƙasa da za su inganta rayuwar al’umma.
Waɗanne matakai shida gwamnati za ta ɗauka?
A cewar bayanan da aka fitar kan shirin, gwamnati za ta mayar da hankali kan fannoni shida da suka haɗa da:
Samar da abinci mai araha: Ɗaukar matakan rage farashin abinci da sauƙaƙa wa jama’a samun muhimman kayayyakin masarufi.
Daidaita tsarin haraji: Inganta tsarin haraji domin rage matsalolin da mutane da ’yan kasuwa ke fuskanta.
Gaggauta ayyukan raya ƙasa: Ƙoƙarin kammala muhimman ayyukan more rayuwa da za su amfani jama’a kai tsaye.
Ƙarfafa zuba jari: Magance matsalolin da ke hana masu zuba jari shigowa Najeriya da bunƙasa harkokin kasuwanci.
Tallafa wa gidaje da iyalai: Samar da tallafi ga masu buƙata ta hanyar tsarin da gwamnati za ta iya sa ido a kansa.
Ƙarfafa sa ido da riƙon amana: Kafa tsarin bibiyar ayyukan gwamnati domin tabbatar da an aiwatar da shirye-shiryen yadda ya kamata.
Gwamnati ta kuma amince da kafa tsarin sa ido na ƙasa domin bibiyar ayyukan ci gaba da kuma tabbatar da gaskiya wajen amfani da kuɗaɗen da aka samu daga cire tallafin man fetur.
Manufofin shirin na kwana 90
Ministan Kuɗi, Taiwo Oyedele, ya bayyana cewa gwamnati na son rage hauhawar farashin kayayyaki da kuma farashin rancen kuɗi zuwa matakin da bai wuce kashi ɗaya cikin ɗari ba nan da shekarar 2027, kamar yadda rahoton BBC Hausa ya bayyana.
A nasa ɓangaren, Mataimakin Shugaban Ƙasa, Kashim Shettima, ya buƙaci gwamnoni da hukumomin gwamnati da su tabbatar da cewa sauye-sauyen tattalin arziki suna haifar da sakamako na zahiri ga rayuwar jama’a.
Ya bayyana cewa ya kamata a samu sauƙin sufuri, ingantaccen kiwon lafiya, ƙarin damar aikin yi da kuma kwanciyar hankali ta fuskar kuɗi.
Shettima ya jaddada cewa nasarar shirin za ta dogara ne da tasirin da zai yi ga rayuwar ’yan Najeriya ta yau da kullum.
Masana tattalin arziki sun nuna shakku kan yiwuwar samun sauyi cikin gaggawa
Masanin tattalin arziki, Shuaibu Mikati, ya bayyana cewa shirin gwamnati na nuna an fara fahimtar irin matsin tattalin arzikin da ’yan Najeriya ke fuskanta.
Sai dai ya yi gargaɗin cewa ba abu ne mai sauƙi ba a magance matsalolin tattalin arziki da suka daɗe suna addabar al’umma cikin kwanaki 90 kawai.
A cewarsa, gyaran tattalin arziki na buƙatar lokaci, tsari mai inganci da kuma isassun kuɗaɗen aiwatarwa.
Mikati ya ce idan wata manufa ba ta samar da sauyi mai ma’ana ba, ya kamata gwamnati ta sake duba salon da take bi tare da ɗaukar sababbin matakai.
Ya kuma nuna shakku kan yadda gwamnati za ta rage farashin abinci, daidaita haraji da kuma kammala manyan ayyukan raya ƙasa cikin ɗan ƙanƙanin lokaci, musamman idan aka yi la’akari da nauyin biyan bashin da ke kanta.
Ya jaddada cewa dole ne a samar da tsare-tsaren tallafi masu ɗorewa domin rage raɗaɗin da masu ƙaramin ƙarfi ke ciki.
Tasirin cire tallafin man fetur ga rayuwar jama’a
Tun bayan cire tallafin man fetur a watan Mayun 2023, tsadar sufuri, abinci da sauran kayayyakin masarufi ta kasance babban ƙalubale ga gidaje da masu sana’o’i a Najeriya.
Ƙarin farashin man fetur kan ƙara kuɗin jigilar kayayyaki, lamarin da ke iya haifar da ƙarin tsadar abinci da sauran muhimman kayayyaki.
Saboda haka, ana sa ran sabon shirin gwamnati zai taimaka wajen rage wannan nauyi idan aka aiwatar da matakan yadda ya kamata.
Sai dai har yanzu akwai tambayoyi kan yadda za a samar da isassun kuɗaɗe, yadda za a kai tallafin ga waɗanda suka fi buƙata, da kuma irin sa ido da za a yi domin tabbatar da an cimma manufofin shirin.
A ƙarshe, nasarar shirin na kwana 90 za ta dogara ne ba kawai kan sanar da matakan da za a ɗauka ba, har ma da yadda za a aiwatar da su da kuma ko jama’a za su fara ganin sauyi a farashin abinci, sufuri da sauran muhimman abubuwan rayuwa.