Shirin ya ƙunshi faɗaɗa ƙarfin sojoji, inganta tattara bayanan sirri da kuma ƙarfafa haɗin gwiwar hukumomin tsaro domin tunkarar barazanar tsaro a faɗin ƙasar.

Hakan na ƙunshe ne cikin wata sanarwa da Dele Alake, mai magana da yawun kwamitin yaƙin neman zaɓen shugaban ƙasa na APC, ya fitar ranar Lahadi, inda ya bayyana matakan da gwamnatin ke ɗauka wajen magance matsalar tsaro.

Sanarwar ta ce Shugaba Bola Tinubu ya ƙuduri aniyar kawo ƙarshen matsalar rashin tsaro da ta shafe shekaru 17 tana addabar sassan Najeriya, ta hanyar aiwatar da cikakken tsarin dabarun tsaro na shekaru biyar.

A cewar kwamitin, an tsara shirin ne domin ƙarfafa tsarin tsaron ƙasa, inganta ayyukan sojoji da kuma tabbatar da haɗin gwiwar hukumomin tsaro wajen tunkarar barazanar da ke addabar ƙasar.

Majalisar ta kuma yi ikirarin cewa ayyukan soji a cikin shekaru uku da suka gabata sun yi sanadin mutuwar sama da ’yan ta’adda 15,000, ciki har da mambobin ƙungiyar Boko Haram.

Gwamnatin ta kuma ce sama da mayaƙan Boko Haram 130,000 da iyalansu ne suka miƙa wuya ƙarƙashin shirin Operation Safe Corridor, wanda aka kafa domin gyara halayen tsoffin masu tayar da ƙayar baya da kuma taimaka musu su koma cikin al’umma.

Ƙara ƙarfin soji da ɗaukar sabbin jami’ai

A wani ɓangare na shirin, Tinubu ya amince da kafa ƙarin rundunonin soji guda huɗu, lamarin da zai ƙara yawan rundunonin sojin ƙasar daga takwas zuwa 12.

Sabbin rundunonin za su kasance a Makurdi, Ilorin, Jalingo da Benin City, domin rage cunkoson ayyukan soji a wasu yankuna, inganta jagoranci da sa ido, da kuma ƙarfafa tsaron iyakokin ƙasar.

Shugaban ya kuma amince da ɗaukar ƙarin sojoji 28,000 domin ƙara yawan jami’an da ke aikin tabbatar da tsaro.

Domin tallafa wa wannan shiri, an amince da kafa ƙarin cibiyoyin horas da sojoji guda biyu a Osogbo, jihar Osun, da Amasiri-Edda, jihar Ebonyi.

Kowace cibiyar za ta iya horas da sabbin sojoji 6,000 a lokaci guda, wanda ke nufin za a iya horas da jami’ai 12,000 a cibiyoyin biyu.

Kwamitin yaƙin neman zaɓen APC ya ce tuni sabbin dakaru 5,210 suka fara samun horo a cibiyar da ke Osogbo.

Haka kuma, Tinubu ya amince da ɗaukar ƙarin jami’an ’yan sanda 50,000 domin ƙarfafa ayyukan rundunar da inganta matakan yaƙi da laifuffuka a sassan ƙasar.

Baya ga ƙara yawan jami’an tsaro, gwamnatin ta ce tana zuba jari wajen gina gidajen sojoji da inganta walwalar jami’an tsaro.

Ɗaya daga cikin ayyukan shi ne gina barikin sojoji mai gidaje 700 a Ikere-Ekiti, jihar Ekiti, domin samar wa jami’an soji ingantattun wuraren zama da muhimman kayayyakin more rayuwa.

Inganta bayanan sirri da haɗin gwiwar hukumomin tsaro

A ƙarƙashin sabon shirin na shekaru biyar, ana sa ran gwamnatin tarayya za ta ƙara mayar da hankali kan tattara bayanan sirri, sa ido da kuma amfani da fasahar zamani wajen gudanar da ayyukan tsaro.

Shirin zai kuma ƙarfafa haɗin gwiwa tsakanin hukumomin tsaro, tare da tabbatar da cewa ana ware kuɗaɗen tsaro bisa la’akari da barazanar da ake fuskanta da kuma buƙatun sojoji.

Haka kuma, ana sa ran shirin zai taimaka wajen inganta matakan ko-ta-kwana na sojoji, cike giɓin kayan aiki da kuma rage almubazzaranci da kuɗaɗen da ake warewa ɓangaren tsaro.

Wannan mataki ya biyo bayan umarnin da Tinubu ya bayar a watan Agustan 2026 na gudanar da cikakken nazari kan barazanar tsaron Najeriya da tsara dabarun magance su na shekaru biyar.

Shugaban ya kafa kwamitin mutum 11 ƙarƙashin jagorancin mai ba shi shawara kan harkokin tsaron cikin gida, Manjo Janar Adeyinka Famadewa, domin gano manyan barazanar tsaro, tantance ƙarfin sojoji da kuma bayar da shawarwari kan matakan da ya kamata a ɗauka.

An buƙaci kwamitin ya gabatar da rahotonsa da shawarwarinsa cikin kwanaki 90. Ana kuma sa ran tsarin zai zama jagora wajen tsara kasafin kuɗin tsaro da sayen kayan aikin soji a shekaru masu zuwa.

Matsalar rashin tsaro na ci gaba da zama babban ƙalubale

Duk da ikirarin gwamnatin na samun nasarori a ayyukan soji da ƙarin zuba jari a ɓangaren tsaro, Najeriya na ci gaba da fuskantar hare-haren ’yan ta’adda, ’yan bindiga da sauran ƙungiyoyin masu aikata laifuffuka a sassa daban-daban na ƙasar.

Wasu ƙididdigar tsaro sun nuna girman ƙalubalen da ƙasar ke fuskanta.

Rundunar ’yan sandan Najeriya ta ce hare-hare sun yi sanadin mutuwar mutum 418 tare da sace wasu 227 cikin makonni takwas, a watan Satumba da Oktoban 2026.

Tasirin rikicin ya kuma ƙetare iyakokin ƙasar, inda Hukumar Kula da ’Yan Gudun Hijira ta Majalisar Ɗinkin Duniya, UNHCR, ta bayyana cewa kusan mutane 64,000 ne suka tsere daga gidajensu a arewacin Najeriya zuwa ƙasar Nijar tun farkon shekarar 2026 sakamakon tashe-tashen hankula.

Ci gaba da aukuwar hare-haren na ƙara jawo damuwa kan tsaron fararen hula, matsalar gudun hijira da kuma ƙarfin hukumomin tsaro na dawo da zaman lafiya mai ɗorewa a yankunan da abin ya shafa.

Saboda haka, nasarar sabon shirin tsaron za ta dogara ne da yadda za a aiwatar da shi, samar da isassun kuɗaɗe, musayar bayanan sirri tsakanin hukumomin tsaro da kuma tabbatar da cewa ayyukan soji sun samar da kariya mai ɗorewa ga fararen hula.